Παχυσαρκία - Τι είναι και που οφείλεται;

Γενικά

Παχυσαρκία, ονομάζεται η παθολογική κατάσταση του οργανισμού κατά την οποία, υπάρχει μη φυσιολογική ή υπερβολική συγκέντρωση λίπους (περίσσεια λίπους) στον οργανισμό μας και συγκεκριμένα στο ''χώρο'' αποθήκευσης λίπους του οργανισμού μας, που είναι ο λιπώδης ιστός ή τα λιποκύτταρα που τον αποτελούν.

 

Κληρονιμικότητα και Παχυσαρκία

Το πρώτο αίτιο λοιπόν και το σημαντικότερο έχει να κανει με την κληρονομικότητα που είναι και το πιο ισχυρό, αφού ακόμη και παιδιά τα οποία έχουν φυσιολογικού βάρους γονείς μπορεί να αναπτύξουν παχυσαρκία σε ποσοστό 10%. Αν ενας γονιός είναι παχύσαρκος το ποσοστό ειναι 50% και αν έχει και οι δυο γονείς είναι παχύσαρκοι το ποσοστό φτάνει στο 80%. Βέβαια πιστεύετε έντονα ότι δεν είναι μόνο τα γονίδια που παίζουν ρόλο στην παχυσαρκία, αλλά και η τάση του παιδιού να καταναλώνει σταδιακά την ίδια ποσότητα τροφής με τον γονιό, αφού το παιδί αντιγράφει το περιβάλλον που ζεί, τις διατροφικές συνήθειες των γονιών και τελικά μαθαίνει να επιλέγει τα τρόφιμα που είναι περισσότερο γευστικά (ψωμί, παγωτά, γλυκά, σοκολάτες, γαριδάκια, λιπαρό κρέας κ.α) και όχι ποιοτικά (φρουτα, λαχανικά, γάλα, αυγό, άπαχο κρέας κ.α).

Διατροφή και Παχυσαρκία

Ένας άλλο σημαντικό αίτιο είναι η διατροφή μας, η δίαιτα μας. Παιδιά που έχουν μάθει να καταναλώνουν τις τροφές που προαναφέρθηκαν παραπάνω σε ποσότητα και καθημερινή συχνότητα έχουν την τάση να γίνουν παχύσαρκοι ενήλικες, αφού οι θερμίδες σε αυτά τα τρόφιμα είναι πολύ υψηλές και τα θρεπτικά συστατικά που μας δίνουν βοηθούν έντονα στο να αναπτυχθεί παχυσαρκία. Σημαντικό ρόλο επίσης έχει και το πόσα γεύματα κάνουμε την ημέρα, αφού με λίγα και μεγάλα γεύματα αποθηκεύουμε περισσότερο λίπος απ' ότι με πολλά και μικρά γεύματα και αυτό γίνεται διότι: 1) Αυξάνεται η όγκος του στομάχου και του εντέρου με αποτέλεσμα να θέλουμε όλο και περισσότερες θερμίδες, όλο και περισσότερη τροφή, 2) Αυξάνεται η γλυκόζη και η ινσουλίνη συνεχώς, 3) Αυξάνεται η χοληστερόλη, 4) Αυξάνεται η τάση του οργανισμού να αποθηκεύει λίπος και 5) Αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται συνολικά το λίπος στον οργανισμό μας, δηλαδή στα όργανα και την κυκλοφορία του αίματος.

Φυσική δραστηριότητα και Παχυσαρκία

Έπίσης σοβαρό αίτιο παχυσαρκίας είναι η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, μιας και αποδεικνύεται συνεχώς με το πέρασμα των ετών, ότι καλύτεροι σύμμαχοί μας κατά της παχυσαρκίας είναι η ποιοτική διατροφή και η συστηματική φυσική δραστηριότητα (αλλά και η κατανάλωση ιδανικών ποσοτήτων νερού). Άτομα τα οποία λοιπόν δεν έχουν φυσική δραστηριότητα, ενώ έχουν κληρονομικότητα και μεγάλη ποσότητα τροφής - ''κακες θερμίδες'' είναι ''καταδικασμένα'' σε παχυσαρκία. Άρα οταν καταναναλώνουμε κάθε ημέρα 2000 - 3000 θερμίδες τουλάχιστον απο έτοιμα ή πρόχειρα τρόφιμα εμπορίου (Fast food, γαριδάκια, πατατάκια, σοκολάτες, γλυκά, παγωτά) και δεν ''καίμε'' καμμία απο αυτές τις θερμίδες τότε μοιραία θα έρθει σταδιακή ή απότομη αύξηση κιλών (εξαρτάται απο τον οργανισμό του κάθε ατόμου).

Εγκέφαλος και Παχυσαρκία

Ο υποθάλαμος είναι η περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει την πρόσληψη τροφής στον κάθε οργανισμό και ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός μας δίνει το ερέθισμα ώστε να πεινάσουμε και να φάμε (υποθαλαμικό κέντρο πρόσληψης τροφής) ή να σταματήσουμε να τρώμε εφόσον έχουμε χορτάσει (υποθαλαμικό κέντρο κορεσμού). Άρα λοιπόν όταν αυτή η περιοχή του εγκεφάλου έχει υποστεί πάθηση (όγκος), τραύμα, φλεγμονή, αυξημένη πίεση κρανίου, χρήση ουσιών ή φαρμάκων ή απλά έχουμε μάθει να τρώμε βουλιμικά τότε το μόνο ερέθισμα που στέλνει ο εγκέφαλος είναι να σύνεχίσουμε να τρώμε. Βέβαια ο υποθαλαμικός τύπος παχυσαρκίας είναι σπάνιος και θα πρέπει να εξετάζεται μόνο όταν υπάρχει σοβαρή πάθηση.

Ορμόνες και Παχυσαρκία

Οι ορμόνες και η ψυχολογία είναι επίσης καθοριστικοί παράγοντες για ανάπτυξη παχυσαρκίας και πιο συγκεκριμένα ορμόνες οπως η σεροτονίνη ρυθμίζουν τόσο τον κορεσμό, δηλαδή το αν χορτάσαμε, όσο και την διάσπαση των υδατανθράκων. Άτομα τα οποία έχουν βουλιμία έχουν χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης με αποτέλεσμα το αίσθημα της πείνας να συνεχίζεται, ενώ τα άτομα αυτά τρέφονται αποκλειστικά με υδατάνθρακες κάτι που σημαίνει ότι δεν μπορούν να τους διασπάσουν άρα ως αποτέλεσμα έχουμε την παχυσαρκία. Ακόμη ορμόνες κατασταλτικές για την πείνα είναι η λεπτίνη και ακόμη πιο ισχυρή η ουροκορτίνη. Η αυξητική ορμόνη είναι ίσως η σημαντικότερη ορμόνη μιας και έχει βασικό ρόλο στην διάσπαση του λίπους στον λιπώδη ιστό με αποτέλεσμα την γρηγορότερη καύση του. Άτομα τα οποία έχουν υποθειροεοδισμό, δηλαδή κακή ρύθμιση και λειτουργία των ορμονών Τ3 και Τ4, έχουν τάση για παχυσαρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι το βασικό αίτιο μιας και τον σημαντικότερο ρόλο παίζει η σωστή διατροφή.

Ψυχολογία και Παχυσαρκία

Η ψυχολογία διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο μιας και η βουλιμία είναι ψυχολογική πάθηση και συνοδεύεται απο παχυσαρκία. Άτομα τα οποία έχουν κακή εικόνα του σωματός τους, χαμηλή αυτοεκτίμηση, άτομα μοναχικά, περιθωριακά, που δέχονται απόρριψη (οικογένεια, φίλοι, έρωτας) με κακή επικοινωνία εμφανίζουν πολύ έντονα συμπτώματα υπερφαγίας που μπορεί να συνοδεύονται με θλίψη ή κατάθλιψη και τελικά βουλιμικά επεισόδια. Επίσης κλινικοί ασθενείς ή χειρουργημένοι ασθενείς μπορεί λόγω κατάστασης να εχουν κακή ψυχολογία, κακή θρέψη με αποτέλεσμα, παχυσαρκία. Πολύ μεγάλη προσοχή πρέπει να δώσουμε σε παιδιά και εφήβους.

Άλλοι Παράγοντες

Τέλος η χαμηλή κοινωνική και οικονομική θέση ενος ατόμου μπορεί να εχει αρνητική συνέπεια την παχυσαρκία μιας και τα άτομα αυτά λόγω χαμηλού βιοτικού, μορφωτικού αλλά και οικονομικου επιπέδου δεν έχουν την κατάλληλη μόρφωση, τις κατάλληλες εμπειρίες αλλά και τις αντίστοιχες ευκαιρίες ώστε να επιλέξουν ποιοτικά τον τρόπο ζωής τους και την τροφή τους με αποτέλεσμα να καταλήγουν σχεδόν πάντα στην εύκολη λύση, μια λύση που είναι συνήθως...γευστική που είναι συνήθως...''λιπαρή''. Μεγάλη προσοχή λοιπόν και σε αυτή την κατηγορία.

 

Του Δημήτρη Μιτζίθρα, Διαιτιλόγου-Διατροφολόγου

Στοιχεία επικοινωνίας

photoΕύβοια:
Μαντουδι Ευβοιας, Ιφιγενειας 18, ΤΚ: 34004

Θεσσαλονίκη:
Παυλου Μελα 15, Πεζοδρομος Πλατεια Ευοσμου ΤΚ: 56224 


Δημητρης Μιτζιθρας
Tηλ: 6979270131
Email: info@dietlife.gr & dimmitzi@gmail.com
Facebook: @dietlife.gr